4 manieren om kleurcontrast toe te passen in je schilderijen

Vorige Artikel 5 van 8 Volgende

8 oktober 2019

Als ik naar mijn schilderijen van 10 jaar geleden kijk, kan ik zien dat ik het principe van kleurcontrast nog niet zo goed begreep. Door veel naar kunst te kijken, onder andere op Pinterest, ben ik gaan zien op welke manieren kleurcontrast toegepast kan worden en dat heeft mijn schilderijen verbeterd. Als je kleurcontrast goed toepast, kun je een kleur extra laten zingen door de omgeving waarin je die plaatst. Ik beschrijf hier 4 manieren waarop je dat kunt doen.

1 Complementair contrast

Dit is de meest bekende manier om kleurcontrast toe te passen. Je doet dit door kleuren die tegenover elkaar (zoals rood en groen) of schuin tegenover elkaar (zoals blauw en geel) liggen in de kleurencirkel naast elkaar in een schilderij toe te passen, waardoor ze elkaar versterken. Vincent van Gogh paste dit veel toe. Van hem is dan ook de uitspraak: 'Er bestaat geen blauw zonder geel, zonder oranje'. Complementair contrast betekent automatisch een contrast tussen een warmere en een koelere kleur. Hoewel er van elke kleur warme een koele tinten bestaan, worden over het algemeen geel, oranje en rood als warme kleuren aangeduid en blauw, groen en paars als koude kleuren. Warme kleuren lijken naar voren te komen en koele kleuren naar achteren te wijken. Hier kun je gebruik van maken om meer diepte te creëren in je schilderij. 

 

2 Waardecontrast 

De toonwaarde van een kleur geeft aan hoe donker of licht die is. Als je een schilderij op een zwart wit scherm zou bekijken hebben alle lichtgrijze en witte kleuren een lage toon waarde en de donkergrijze en zwarte een hoge toonwaarde. Door kleuren met een hoge en lage waarde naast elkaar te plaatsen, creëer je een contrast. Eigenlijk dus gewoon een licht-donker contrast. Rembrandt stond hierom bekend; hij plaatste vaak een of meer lichte plekken in een schilderij met daaromheen veel donker. 

 

3 Verzadigingscontrast

Felle kleuren worden kleuren met een hoge verzadiging genoemd, ook wel een hoog chroma genoemd. Kleuren die dichter bij grijs of bruin liggen hebben een lage verzadiging. Als je een heldere kleur extra helder uit wilt laten komen, kun je dat doen door er een kleur met een lagere verzadiging naast te plaatsen. In deze vintage aquarel (maker onbekend) is dit goed te zien. Het oranje van de vruchten heeft een hogere verzadiging dat de overige kleuren in het schilderij, waardoor het contrast vergroot wordt.

 

4 Kwantiteitscontrast

Contrast wordt versterkt op het moment dat van de ene kleur veel en van de andere kleur weinig gebruikt is. Johannes Itten, kunstenaar en Bauhaus docent, noemde dit het kwantiteitscontrast. De roestbruine kleur van de mantel van de persoon voor in dit schilderij van Luis Coto is op zich niet zo in het oog springend. Door het feit echter dat de kleur heel geconcentreerd op één klein plekje gebruikt is, wordt het contrast vergroot.

 

Combinaties van contrasttypes

Je kunt ook meerdere soorten kleurcontrast tegelijk toepassen. In dit laatste schilderij van C.P. Ream worden zelfs alle vier de genoemde contrasten tegelijk toegepast: Geel en paars liggen tegenover elkaar in de kleurencirkel en er is dan ook een complementair contrast tussen het geel van de citroen en de paarsige kleuren eromheen. Ook het waardecontrast is te zien: het geel van de citroen en het wit van de wijnfles vormen een licht-donker contrast met de vrij donkere achtergrond. Het citroengeel is een kleur met een hoge verzadiging, terwijl de overige kleuren in het schilderij wat doffer zijn; die hebben een lagere verzadiging. Daar zie je dus het verzadigingscontrast. Tenslotte is ook het kwantiteitscontrast goed zichtbaar. Het feit dat het citroengeel slechts op een klein oppervlak geconcentreerd is, versterkt het kleurcontrast.

Het effect van kleurcontrast wordt vaak teniet gedaan door te veel kleuren naast elkaar te gebruiken. Als je rood, paars, geel en groen naast elkaar zet, krijg je absoluut een vrolijk schilderij, maar het effect van het versterken van een kleur door kleurcontrast te gebruiken, wordt erdoor verzwakt. 

Op Pinterest heb ik dit mapje gemaakt met daarin aquarellen waarin een of meer van deze soorten contrast zijn toegepast. Als je het leuk vindt kun je ze bestuderen en kijken welke soorten kleurcontrast je herkent en wat het effect daarvan is. (Je hebt hier geen Pinterest account voor nodig.)

Wil je op de hoogte gehouden worden van nieuwe blogs? Schrijf je dan in voor mijn nieuwsbrief en ik hou je op de hoogte!

 

© 2019 - 2020 Kaia natural watercolor | sitemap | rss | webwinkel beginnen - powered by Mijnwebwinkel